column

‘Er is geen gevaar voor de volksgezondheid’

11 december 2017
Ik ben opgegroeid in het dorp Moerdijk. In die 22 jaar heb ik gezien hoe het dorp steeds verder ingeklemd kwam te zitten tussen industrie en snelwegen. Ik heb geroken dat het geen koekjes- of wolkenfabrieken zijn die op ‘Port of Moerdijk’ zijn gevestigd. Bovendien zat mijn vader er bij de vrijwillige brandweer, dus ik heb ook genoeg gehoord.

Toch was er nooit een gevaar voor de volksgezondheid. Brand bij Shell, brand bij Chemie-Pack, brand bij een willekeurig ander bedrijf op industrieterrein Moerdijk, stankoverlast van de ATM, illegale lozingen en andere overtredingen. Telkens was (is) de overheid er als de kippen bij om te melden dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid.

De paling uit het Hollands Diep, vormt echter wel een gevaar voor de volksgezondheid, meent de overheid. Sinds 1870 werd er door mijn voorouders gevist op het Hollands Diep. Ze hebben zich aangepast aan de veranderende omstandigheden die de Deltawerken met zich meebrachten. Als enige vissers bleven ze over, mijn vader samen met mijn opa en later met mijn oom. Ze visten duurzaam, nog voordat het woord hip werd. Ze plaatsten ringen in de fuiken, zodat de jonge aal kon ontsnappen. Overbodige bijvangst werd zo snel mogelijk weer teruggezet in de rivier. Als je afhankelijk bent van de natuur, dan zorg je daar ook voor.

Zo’n vier jaar geleden besloot de overheid dat er geen paling meer gevangen mocht worden op het Hollands Diep. Te giftig, te ongezond. Te veel pcb’s, te hoog dioxinegehalte. Mijn vader en oom werden afgescheept met een fooi en moesten na vijf generaties stoppen met de visserij. Ze raakten hun bedrijf kwijt door het wangedrag van een ander, wangedrag dat de overheid accepteert.

‘De vervuiler betaalt’, roept de overheid. Daar hebben wij thuis hard om gelachen. Mijn ouders hebben geen cent ontvangen van de vervuilende bedrijven die verantwoordelijk zijn voor de ondergang van ons familiebedrijf. Mijn ouders betalen de prijs voor de vervuiling die in het Hollands Diep is ontstaan door o.a. (il)legale lozingen. Zij hebben geen inkomsten meer. Het is niet mijn vader die dioxines en pcb’s in paling heeft gestopt. Desondanks is hij zijn bedrijf en inkomsten kwijt.

Dezelfde overheid die de paling uit het Hollands Diep verbiedt, knijpt een oogje dicht als grote bedrijven gelegen aan deze rivier de milieuregels overtreden.

Ondertussen zijn mijn ouders uit Moerdijk vertrokken. Voorlopig zijn ze qua gezondheid “schadevrij” uit de Beerput gekomen. Toch ben ik bang dat er iets sluimert dat ze hebben opgelopen toen ze in Moerdijk woonden, in de stank leefden, toen er weer eens iets in de fik vloog op het industrieterrein, toen de snuffelpaal in de Julianastraat voor de vierde keer in de week een flinke benzeenpiek signaleerde. Overigens vormen ook deze pieken nooit een gevaar voor de volksgezondheid. Dat u het even weet.

Als ik ’s nachts door het dorp liep, stonk het er altijd. Alsof ze op het industrieterrein dachten: de Moerdijkers slapen, zet de sluizen maar open. Een jaar of vier geleden werden mijn ouders midden in de nacht kotsmisselijk wakker van een vreselijke stank die in hun slaapkamer hing. De stank kwam van buiten, de stank kwam van het industrieterrein, daar was gezien de windrichting geen twijfel over mogelijk. Er ging ‘iets mis’ bij de vuilverbranding, pardon afvalenergiecentrale.

Steeds vaker was het overdag ook niet meer te harden. Chloor, frituurvet, een penetrante zoete geur die mijn speekselklieren irriteerde en andere misselijkmakende luchtjes. Moerdijk biedt een bijzonder scala aan geursensaties. De stank kwam niet alleen meer van het industrieterrein, maar ook van schepen die op het Hollands Diep lagen te ontgassen. Uiteraard zonder enig gevaar voor de volksgezondheid.

Mijn ouders hebben vaak naar de milieuklachtenlijn gebeld. Niet dat ze het gevoel hadden dat het iets opleverde – milieuambtenaren zijn vaak verkouden – maar zwijgen is toestemmen en dat waren ze absoluut niet van plan.

Toch zal je de meeste Moerdijkers niet meer horen klagen over stank of geluidsoverlast. Ze houden hun mond, uit angst dat hun woningen nog verder in waarde dalen, uit angst dat het dorp verandert in een spookdorp, uit angst met de nek te worden aangekeken als ze uitspreken wat ze werkelijk vinden.

Bovendien voert de grootste stinkerd een charmeoffensief in het dorp. De afvalverwerker schenkt computers aan de basisschool, sponsort verenigingen en evenementen, bestelt broodjes en andere verbruiksmaterialen bij lokale ondernemers en voorziet een aantal dorpelingen maandelijks van een inkomen.

Andere omwonenden weten inmiddels dat het weinig zin heeft om te bellen. Nog steeds, na al die klachten, na al die jaren, kunnen de bedrijven op industrieterrein Moerdijk hun gang gaan. Voor de vorm grijpt de overheid af en toe in. Ze delen boetes of dwangsommen uit van een paar duizend euro. Bedragen die voor deze bedrijven niets voorstellen en daarom geen enkel effect hebben. Een aantekening in het grote boek van Sinterklaas, meer is het niet.

Normen worden overschreden, maar die lijken voor de overheid niet zo belangrijk meer als grote bedrijven dat doen. Alles is immers te koop. De overheid geeft zelfs toestemming aan bedrijven om deze normen te overschrijden en laat deze milieucriminelen meeschrijven aan nieuwe milieuwetten. Grote concentraties benzeen, tolueen, xyleen en de rest van de familie, vormen opeens geen gevaar meer voor de volksgezondheid.

Daarom kan ATM toch gewoon vertellen waar ze dat giftige afvalwater uit Angola hebben gelaten? Dat het wellicht in het Hollands Diep is gekieperd of de Moerdijkse atmosfeer is ingeblazen geeft helemaal niks. Er is immers geen gevaar voor de volksgezondheid. Toch?

Ik schreef dit stuk naar aanleiding van de documentaire Beerput Nederland. Nog niet gezien? Het is echt een aanrader. Kijk en trek je conclusies.

 

 

 

You Might Also Like

5 Comments

  • Reply Aart van der Zande 13 december 2017 at 9:57 am

    Het is helaas realiteit maar al die jongens in den Haag doen er heus niets aan hoor bang voor hun baantje in de toekomst.

  • Reply Renee 14 december 2017 at 12:01 pm

    Heel droef. Nog erger dan de engste scifi film.
    Dank je voor het delen.

  • Reply Sebas Veenstra 14 december 2017 at 5:43 pm

    Helaas de realiteit,
    Echter stilzitten is niet iedereen zijn ding.
    Als we ons als bezorgde burger verenigen kun je toch veel gedaan krijgen.
    Nee het is niet simpel, vergt veel doorzettingsvermogen en tijd, maar toch kun je een verandering in gang zetten.
    Niks doen is namelijk nog steeds erger.
    Ook door dit verhaal op te schrijven heb je toch een steentje in de plas gegooid, vele steentjes maken vanzelf een golf.
    Ik heb het in ieder geval met interesse gelezen en ben er weer meer door gemotiveerd geworden.

  • Reply Rob Polet 16 december 2017 at 10:51 am

    Scherp geschreven.Heb zelf als puber veel in de Klundert en omgeving rondgespeelt.Wij bouwden forten in de griend van aangespoelde lekkende vaten, kregen brandwonden en ademshalingsprobleemen.Gingen in de jaren 70 snachts naar de dijk om naar het affakkelen te kijken dat de nacht oplichte als de dag en kotste er flink van.Walgelijk verhaal heel die Moerdijk industrie!!!

  • Reply Jan van Zelm 20 december 2017 at 10:10 pm

    Broekpolder. Vlaardingen. Havenslibopslag. Schepen kunnen blijven varen, is economisch belang. Vergifgrond ligt jaren uit te dampen, in te klinken, uit te zakken en geabsorbeerd te worden. Lekwater uit die bodem stroomt in aangrenzend boezemwater. Daar wordt gezwommen gekanood. Je kunt er snoek vangen…met een kop die 40% van de lichaamslengte is, of met een forse wervelvergroeing, met te kleine vinnen… Alles voor de economie. Naar de oorzaak van allerlei kankervormen sinds het op grote schaal in de leefomgeving brengen van voor de mensen, dieren en planten “vreemde” stoffen wordt stevig controle en overheidstoezicht gehouden? IK zie nooit ergens ook maar iemand. O, en ik zie uitgebreide/grootschalige oevereconstructie werkzaamheden aan de noordelijke oever van de Nieuwe Waterweg ten westen van Vlaardingen.
    Is Vlaardingen het gootsteenbakje van de Nederlandse chemie-gaarkeuken. Wordt hier aan demografische groeivermindering op termijn gewerkt o.I.d.?

  • Leave a Reply